Kiedy uzależnienie bliskiej osoby zaczyna kierować również Twoim życiem
Życie z osobą uzależnioną potrafi przez lata podporządkowywać całą rodzinę jednemu problemowi.
Czekanie, czy dziś będzie trzeźwy. Sprawdzanie. Pilnowanie. Ukrywanie konsekwencji przed innymi. Kłótnie, obietnice i kolejne rozczarowania. Próby przekonywania, kontrolowania albo ratowania. Nadzieja, że „tym razem naprawdę się zmieni”, przeplatana z bezsilnością, złością i strachem.
Z czasem można nawet przestać zauważać, jak wiele własnego życia zaczęło kręcić się wokół uzależnienia drugiego człowieka.
Jeżeli to brzmi znajomo, pomoc może być potrzebna nie tylko osobie pijącej lub używającej.
Ty również masz prawo jej potrzebować.
Nie musisz czekać, aż bliska osoba zdecyduje się na terapię
To jedna z najważniejszych rzeczy, które chcemy powiedzieć rodzinom osób uzależnionych:
możesz zacząć zmieniać swoją sytuację niezależnie od tego, co zrobi osoba uzależniona.
Nie musisz najpierw przekonać jej do leczenia.
Nie musisz czekać, aż „dotknie dna”.
Nie musisz wiedzieć, jak sprawić, żeby przestała pić lub używać.
Terapia dla bliskich nie polega na znalezieniu skuteczniejszego sposobu kontrolowania osoby uzależnionej.
Pomaga odzyskać wpływ tam, gdzie naprawdę go masz — nad własnymi decyzjami, granicami, emocjami i życiem.
Czym jest współuzależnienie?
Długotrwałe życie w bliskiej relacji z osobą uzależnioną może powodować, że cała codzienność zaczyna dostosowywać się do jej zachowania.
U części osób rozwijają się wtedy wzorce określane jako współuzależnienie.
Może oznaczać między innymi:
- ciągłe kontrolowanie, czy bliska osoba pije lub używa,
- przejmowanie odpowiedzialności za jej zachowanie,
- ukrywanie przed innymi konsekwencji uzależnienia,
- usprawiedliwianie jej nieobecności lub zaniedbań,
- wielokrotne ratowanie z problemów spowodowanych używaniem,
- trudność w stawianiu i utrzymywaniu granic,
- życie w ciągłym napięciu i gotowości na kolejny kryzys,
- podporządkowanie własnych potrzeb sytuacji osoby uzależnionej,
- poczucie winy, kiedy próbuje się zadbać o siebie,
- przekonanie, że „jeżeli tylko zrobię coś właściwie, on/ona w końcu przestanie”.
Takie zachowania zwykle nie wynikają ze złych intencji. Często zaczynają się od miłości, troski i próby ratowania bliskiego człowieka.
Problem pojawia się wtedy, gdy mimo ogromnego wysiłku sytuacja się nie poprawia, a Ty sam coraz bardziej tracisz spokój, poczucie bezpieczeństwa i kontakt z własnymi potrzebami.
Nie jesteś odpowiedzialny za czyjąś trzeźwość
To bywa jedna z najtrudniejszych rzeczy do zaakceptowania.
Możesz wspierać. Możesz rozmawiać. Możesz stawiać granice. Możesz powiedzieć, na co się zgadzasz, a na co nie. Możesz zdecydować, jak ochronić siebie i innych członków rodziny.
Ale nie możesz podjąć decyzji o trzeźwości za drugiego człowieka.
Terapia pomaga odróżnić wspieranie od ratowania, troskę od kontroli i odpowiedzialność za relację od odpowiedzialności za cudze wybory.
Dla wielu osób jest to początek ogromnej zmiany.
Nie dlatego, że przestają kochać osobę uzależnioną.
Dlatego, że zaczynają również brać pod uwagę siebie.
Nad czym pracujemy podczas terapii?
Każda historia jest inna, dlatego kierunek pracy dopasowujemy do sytuacji konkretnej osoby.
Terapia może pomagać między innymi w:
- zrozumieniu mechanizmów uzależnienia i współuzależnienia,
- rozpoznaniu własnych schematów reagowania,
- stawianiu zdrowych granic,
- radzeniu sobie z poczuciem winy i odpowiedzialności za osobę uzależnioną,
- odzyskiwaniu kontaktu z własnymi potrzebami,
- radzeniu sobie z lękiem, złością, bezsilnością i przewlekłym napięciem,
- podejmowaniu trudnych decyzji,
- odbudowywaniu poczucia własnej wartości,
- zmianie sposobu komunikowania się z osobą uzależnioną,
- rozpoznawaniu zachowań, które nieświadomie mogą chronić ją przed konsekwencjami używania,
- budowaniu własnego życia niezależnie od tego, czy osoba uzależniona podejmie leczenie.
A jeśli bliska osoba nadal pije lub używa?
Terapia nadal ma sens.
Nie jest nagrodą za to, że osoba uzależniona zaczęła się leczyć.
Może być szczególnie potrzebna właśnie wtedy, kiedy ona nadal zaprzecza problemowi, odmawia terapii albo wielokrotnie obiecuje zmianę i wraca do używania.
Możesz pracować nad własną sytuacją nawet wtedy, gdy druga osoba nie jest jeszcze gotowa zrobić tego samego.
Czasami zmiana sposobu funkcjonowania rodziny wpływa również na osobę uzależnioną — przestaje być chroniona przed wszystkimi konsekwencjami własnych decyzji. Nie można jednak zagwarantować, że dzięki temu podejmie leczenie.
Najważniejszą zmianą jest ta, którą możesz rozpocząć we własnym życiu.
Pomoc również dla dorosłych dzieci osób uzależnionych
Skutki życia z uzależnieniem mogą być widoczne długo po opuszczeniu rodzinnego domu.
Dorosłe dzieci osób uzależnionych często zauważają u siebie trudności, których początkowo w ogóle nie łączą z doświadczeniami z dzieciństwa: problemy z zaufaniem, nadmierną odpowiedzialność, potrzebę kontroli, trudność w stawianiu granic, lęk przed konfliktem albo przeciwnie — bardzo silne reakcje emocjonalne.
W terapii można przyjrzeć się również tym doświadczeniom i temu, jak wpływają dziś na relacje, emocje i sposób traktowania samego siebie.
Nie chodzi o to, żeby nauczyć się lepiej żyć z uzależnieniem
Celem terapii nie jest nauczenie Cię, jak jeszcze skuteczniej dopasowywać swoje życie do picia lub używania bliskiej osoby.
Chodzi o coś odwrotnego.
O odzyskanie prawa do własnych potrzeb.
Do bezpieczeństwa.
Do granic.
Do podejmowania własnych decyzji.
Do życia, które nie jest nieustannie organizowane przez czyjeś uzależnienie.
Możesz kochać osobę uzależnioną i jednocześnie przestać pozwalać, żeby jej uzależnienie kierowało również Twoim życiem.
Nie wiesz, co robić?
Być może zastanawiasz się, czy problem jest już wystarczająco poważny. Być może nie wiesz, jak rozmawiać z bliską osobą, czy stawiać ultimatum, czy pomagać finansowo albo co zrobić, kiedy kolejny raz odmawia terapii.
Nie musisz mieć gotowych odpowiedzi przed pierwszą rozmową.
Zadzwoń i opowiedz nam o swojej sytuacji. Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje.
Telefon: 505 125 507
Pomożemy Ci uporządkować sytuację i zastanowić się, jaki może być następny krok — dla Ciebie i Twojej rodziny.
Sprawdź, gdzie znajduje się Strefa Trzeźwości
Inne formy pomocy
Terapia podstawowa
30-dniowy intensywny program dla osób rozpoczynających terapię uzależnienia.
Terapia nawrotów
Pomoc dla osób, które zauważają rozwijający się nawrót albo wróciły do picia lub używania.
Terapia rozszerzona / pogłębiona
Dalsza praca nad emocjami, relacjami i budowaniem satysfakcjonującego życia po zakończeniu terapii podstawowej.